جمال الدين محمد الخوانساري

84

شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )

آن يعنى عمده افراد كرم وضرورترين آنها اين است وممكن است كه مراد بغرم پريشانى وقرض دارى باشد ومراد اين باشد كه أفضل افراد كرم اين است كه عطا كنى با وجود اعسار وپريشانى چه عطاى در توانگرى سهل است وچندان كرم وشرفى در آن نباشد . 3887 انّما العقل التّجنّب من الاثم ، والنّظر في العواقب ، والاخذ بالحزم . بدرستى كه نيست عقل مگر اجتناب كردن از گناه ، ونظر كردن در عاقبتها ، وفرا گرفتن بدور انديشى يعنى فرا گرفتن آن واستعمال آن در همه كارها ودر بعضي نسخه‌ها بجاى « التجنب » « التحوّب » واقع شده بجاى بي نقطه وواو وآن بمعنى توبه وترك گناه است ومناسب است . 3888 انّما الورع التّحرّى في المكاسب والكفّ عن المطالب . بدرستى كه نيست ورع يعنى پرهيزگارى مگر تحرّى در كسبها وباز ايستادن از طلبها « تحرّى » بمعنى طلب امرى است كه حرىّ وسزاوار باشد ومراد اين است كه پرهيزگارى اين است كه كسى در كسبها كه كند طلب كند آنچه را كه سزاوار باشد وحرام وشبهه ناك نباشد ، و « باز ايستد از طلبها » يعنى از مردم طلب نكند وممكن است كه « مكاسب » بمعنى كسبها نباشد بلكه بمعنى چيزى چند باشد كه خواهد كسب كند ، وهمچنين « مطالب » بمعنى طلبها نباشد بلكه بمعنى چيزى چند باشد كه خواهد بطلبد وحاصل هر دو يكى است . 3889 انّما الكرم بذل الرّغائب واسعاف الطّالب . بدرستى كه نيست كرم مگر دادن عطاهاى بسيار وبرآوردن حاجت طلب كننده . 3890 انّما الدّنيا متاع ايّام قلائل ثمّ تزول كما يزول السّراب وتقثع كما يقثع السّحاب .